วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) โดย องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ TGO และ กรมควบคุมมลพิษ (PCD) ผนึกกำลัง บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) หรือ AIS เปิดตัว “E-Waste Calculator Platform” แพลตฟอร์มครั้งแรกของประเทศไทย ที่นำหลักการคำนวณตามมาตรฐานสากลมาใช้วัดผลการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์บนเกณฑ์เดียวกันทั่วประเทศ ให้องค์กรสามารถรวบรวมข้อมูล ติดตามผล และประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมได้อย่างเป็นระบบ มุ่งสร้างมาตรฐานการวัดผลร่วมกัน พร้อมเชื่อมโยงข้อมูลจากการดำเนินงานของแต่ละองค์กรสู่ภาพรวมที่สามารถนำไปใช้ประกอบการรายงานด้านความยั่งยืนและสนับสนุนการวางนโยบายระดับประเทศ เพื่อวางรากฐานความร่วมมือเพื่อผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นต้นแบบด้านการจัดการ E-Waste ในภูมิภาคอาเซียน

                     โดยได้รับเกียรติจาก นายประเสริฐ ศิรินภาพร รองปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานและสักขีพยานในพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือระหว่าง TGO โดย นายณกรณ์ ตรรกวิรพัท ผู้อำนวยการ TGO ร่วมกับ PCD โดย ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดี PCD และ AIS โดย นางสาวกานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านธุรกิจองค์กร AIS เพื่อร่วมกันดำเนินโครงการส่งเสริมการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ ภายใต้โครงการ “คนไทยไร้ E-Waste” ทั้งนี้มี ดร.พฤฒิภา โรจน์กิตติคุณ รองผู้อำนวยการ TGO พร้อมด้วยผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ ทส. AIS และองค์กรพันธมิตร เข้าร่วมเป็นสักขีพยาน ณ ห้องประชุมศักดิ์สิทธิ์ ตรีเดช ทส.

                     นายประเสริฐ ศิรินภาพร รองปลัด ทส. กล่าวว่า “กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้ความสำคัญกับการยกระดับการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ของประเทศอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การรับคืน การรวบรวม การคัดแยก ไปจนถึงการรีไซเคิลหรือกำจัดอย่างถูกต้อง โดยอยู่ระหว่างผลักดันร่างพระราชบัญญัติจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ตามหลักการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต ควบคู่กับการส่งเสริมและสนับสนุนการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ผ่านกลไกความร่วมมือของภาคเอกชนโดยความสมัครใจ ซึ่งโครงการ ‘คนไทยไร้ E-Waste’ เป็นตัวอย่างสำคัญของการบูรณาการข้อมูลและศักยภาพระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน พร้อมขยายความร่วมมือสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและประชาชน เพื่อเชื่อมโยงนโยบายสู่การปฏิบัติในระดับชุมชน และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อเตรียมความพร้อมรองรับกฎหมายในอนาคต ส่งเสริมการนำทรัพยากรกลับมาใช้ประโยชน์ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน ลดมลพิษและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก”

                     ด้าน นายณกรณ์ ตรรกวิรพัท ผู้อำนวยการ TGO กล่าวว่า “การจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ ไม่เพียงช่วยลดปริมาณขยะและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังสร้างโอกาสในการนำวัสดุกลับมาใช้ประโยชน์และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการผลิตวัสดุใหม่ อย่างไรก็ตาม การแสดงผลลัพธ์ดังกล่าวจำเป็นต้องมีหลักเกณฑ์การคำนวณที่ชัดเจนและน่าเชื่อถือ TGO จึงร่วมกับ AIS พัฒนาการคำนวณการลดก๊าซเรือนกระจกจากการคัดแยกขยะอิเล็กทรอนิกส์ (E-Waste) ประเภทโทรศัพท์เคลื่อนที่เพื่อการรีไซเคิล เป็นครั้งแรกของประเทศไทย ภายใต้โครงการสนับสนุนกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจก (Low Emission Support Scheme: LESS) เพื่อให้การประเมินผลมีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจน โปร่งใส ตรวจสอบได้ และเป็นมาตรฐานเดียวกัน และที่สำคัญ TGO ยังมีเป้าหมายที่จะสนับสนุนการต่อยอดสู่วิธีการคำนวณ (Methodology) สำหรับโครงการคาร์บอนเครดิต T-VER ในอนาคต ซึ่งจะช่วยสร้างแรงจูงใจให้ทุกภาคส่วนหันมาจัดการ E-Waste อย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น”

                     ด้าน ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดี PCD กล่าวว่า “ปัญหาสำคัญของการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ คือข้อจำกัดในการเก็บรวบรวมและส่งต่อซากผลิตภัณฑ์เข้าสู่ระบบการจัดการอย่างถูกต้อง ทำให้ซากส่วนหนึ่งถูกทิ้งปะปนกับขยะทั่วไปหรือถอดแยกอย่างไม่ถูกวิธี เสี่ยงต่อการปนเปื้อนของสารอันตรายในสิ่งแวดล้อมและส่งผลกระทบต่อสุขภาพประชาชน กรมฯ จึงได้หารือร่วมกับ AIS และ TGO เพื่อจัดทำโครงการส่งเสริมการจัดการซากโทรศัพท์เคลื่อนที่และอุปกรณ์ต่อพ่วง โดยนำองค์ความรู้ด้านการจัดการมลพิษมาผสานกับเทคโนโลยีและเครือข่ายของภาคี เพื่อพัฒนาระบบรับคืนและส่งต่อซากผลิตภัณฑ์ไปรีไซเคิลหรือกำจัดตามหลักวิชาการ พร้อมสนับสนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการขยายจุดรับคืนและสร้างความเข้าใจแก่ประชาชนในการคัดแยกและส่งคืนอย่างถูกวิธี ควบคู่กับการเชื่อมโยงข้อมูลผ่าน E-Waste Calculator Platform เพื่อให้กรมฯ สามารถติดตามปริมาณซากผลิตภัณฑ์ที่รวบรวมและจัดการได้ นำมาใช้วางแผนปรับปรุงการดำเนินงานและขยายผลในพื้นที่ อันจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเก็บรวบรวมและลดปัญหาการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างไม่ถูกต้อง”

                     ขณะที่ นางสาวกานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านธุรกิจองค์กร AISกล่าวว่า “สำหรับ AIS เราเชื่อว่าการสร้างโลกที่ยั่งยืนต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ภายใต้แนวคิด ‘ภารกิจคิดเผื่อ’ AIS จึงเดินหน้าโครงการ ‘คนไทยไร้ E-Waste’ ร่วมกับเครือข่ายพันธมิตร เพื่อส่งเสริมการคัดแยกและจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างถูกวิธี โดยการจัดการ E-Waste ให้เกิดผลอย่างยั่งยืน ไม่ได้หยุดอยู่เพียงการเก็บรวบรวม แต่ต้องมีข้อมูลที่น่าเชื่อถือและมาตรฐานการวัดผลที่ชัดเจน เพื่อให้สามารถประเมินผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อมได้อย่างเป็นรูปธรรม ดังนั้น AIS จึงนำศักยภาพด้านเทคโนโลยีมาสนับสนุนการพัฒนา E-Waste Calculator Platform เพื่อช่วยให้องค์กรสามารถบันทึกและประเมินผลการจัดการ E-Waste ได้อย่างเป็นระบบ นำข้อมูลไปใช้ประกอบการดำเนินงานด้านความยั่งยืน และมองเห็นผลลัพธ์จากการดำเนินงานได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เราเชื่อว่าเทคโนโลยีจะมีคุณค่าอย่างแท้จริงเมื่อช่วยเปลี่ยนความตั้งใจในการดูแลสิ่งแวดล้อมให้เป็นการลงมือทำที่เกิดผลได้จริง”

                     ทั้งนี้ E-Waste Calculator Platform คือเครื่องมือที่ช่วยให้องค์กรเปลี่ยนข้อมูลการรวบรวมขยะอิเล็กทรอนิกส์ให้เป็นผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อมที่วัดผลได้ โดยองค์กรสามารถบันทึกประเภทและปริมาณขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่รวบรวมได้ พร้อมคำนวณผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและการลดก๊าซเรือนกระจกตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด สามารถจัดทำและดาวน์โหลดรายงานในรูปแบบ PDF และ Excel เพื่อใช้ติดตามผล วางแผนการจัดการขยะ และจัดทำรายงานด้านความยั่งยืน โดยข้อมูลจากองค์กรต่าง ๆ จะเชื่อมโยงเพื่อสนับสนุนการวิเคราะห์และวางแผนจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ในภาพรวมของประเทศ ทั้งนี้ หน่วยงานและองค์กรที่สนใจสามารถเข้าใช้งานได้ที่ https://sustainability.ais.co.th/th/sustainability-projects/e-waste-calculator/overview

                     ปัจจุบัน ประเทศไทยมีขยะอิเล็กทรอนิกส์ประมาณ 700,000 ตันต่อปี โดยมีสัดส่วนที่เข้าสู่กระบวนการจัดการอย่างถูกต้องไม่ถึง 1% ขณะที่โครงการ “คนไทยไร้ E-Waste” ของ AIS มีเครือข่ายพันธมิตรกว่า 280 องค์กร และจุดรับทิ้งกว่า 3,200 จุดทั่วประเทศ โดยสามารถรวบรวมขยะอิเล็กทรอนิกส์สะสมได้แล้ว 1,302,272 ชิ้น หรือเท่ากับ 130,700 กิโลกรัม ความร่วมมือครั้งนี้ เป็นอีกก้าวสำคัญในการยกระดับการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ของประเทศไทย โดยนำเทคโนโลยีและข้อมูลมาเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง มุ่งลดมลพิษ ส่งเสริมการนำทรัพยากรกลับมาใช้ประโยชน์ และขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อสิ่งแวดล้อมที่ดีและคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืนของประชาชน